Trong những năm gần đây, bệnh chết ngược trên cây sầu riêng xuất hiện ngày càng phổ biến tại nhiều vùng trồng trọng điểm, đặc biệt ở khu vực Đông Nam Bộ và Tây Nguyên. Bệnh thường bộc phát mạnh vào mùa mưa, giai đoạn cây mang trái hoặc sau thu hoạch, gây suy kiệt cây nhanh, làm giảm năng suất nghiêm trọng và có thể dẫn đến chết cây nếu không xử lý kịp thời.
Điểm nguy hiểm của bệnh chết ngược là diễn biến âm thầm, khó phát hiện ở giai đoạn đầu. Khi bà con nhận ra thì mầm bệnh đã xâm nhập sâu vào thân, cành hoặc hệ rễ, khiến việc phục hồi trở nên rất khó khăn. Vì vậy, nhận diện đúng nguyên nhân và áp dụng giải pháp phòng trừ sớm là yếu tố quyết định để bảo vệ vườn sầu riêng.
Bệnh chết ngược trên cây sầu riêng là gì?
Bệnh chết ngược là hiện tượng các cành, nhánh hoặc phần ngọn cây sầu riêng bị khô chết từ trên xuống, sau đó lan dần vào thân chính và bộ rễ. Cây bệnh thường suy yếu nhanh, lá héo rũ, rụng hàng loạt, khả năng ra hoa – đậu trái giảm rõ rệt.
Khác với hiện tượng chết cành do cơ giới hay thiếu dinh dưỡng, bệnh chết ngược có tính lây lan, nếu không xử lý kịp thời có thể lan sang các cây khỏe trong vườn, gây thiệt hại trên diện rộng.
2. Nguyên nhân gây bệnh chết ngược
Theo thực tế sản xuất, bệnh chết ngược trên sầu riêng không do một tác nhân đơn lẻ, mà thường là sự kết hợp của nhiều yếu tố bất lợi:
🔹 Nhóm Nấm gây hại trên tán lá
🔹 Nhóm vi khuẩn gây thối nhũn, cháy mô
Vi khuẩn xâm nhập qua các vết thương cơ giới, vết cắt tỉa cành, côn trùng chích hút, gây thối nhũn mô dẫn, làm cành khô nhanh, lan bệnh rất mạnh trong điều kiện ẩm độ cao.
🔹 Điều kiện canh tác bất lợi
-
Mưa kéo dài, đất thoát nước kém, gốc bị úng.
-
Bón phân mất cân đối, dư đạm, thiếu trung – vi lượng.
-
Vườn rậm rạp, ẩm độ cao, ít ánh sáng.
-
Cây suy yếu sau thu hoạch hoặc mang trái quá sức.
Bệnh chết ngược sầu riêng (hay chết chậm, khô cành chết ngọn) là tình trạng cây héo lá, rụng trái non, khô cành từ ngọn xuống thân và chết dần do tác nhân nấm Diaporthe durionigena, phát triển mạnh trong điều kiện ẩm ướt, nhiệt độ 25-30°C (thường cuối mùa mưa). Dấu hiệu nhận biết là đọt non co lại, lá vàng/đen rồi rụng, vỏ cành thâm đen từ ngọn xuống. Cách phòng trị bao gồm cắt bỏ cành bệnh, trét keo liền sẹo, giữ vườn thông thoáng, và phun thuốc trừ nấm.
3. Dấu hiệu nhận biết bệnh chết ngược trên cây sầu riêng
- Dấu hiệu nhận biết bệnh chết ngược trên cây sầu riêng
- Bà con cần thường xuyên kiểm tra vườn để phát hiện sớm các dấu hiệu sau:
-
Lá trên ngọn vàng nhạt, héo rũ, sau đó khô và rụng
-
Cành chết từng đoạn, chết từ ngọn vào trong, không chết đồng loạt
-
Trên cành hoặc thân có thể xuất hiện đốm sẫm màu, nứt vỏ, xì mủ
-
Bộ rễ suy yếu, rễ tơ ít, có mùi hôi
-
Cây sinh trưởng kém, ra hoa ít, đậu trái thấp
Nếu không xử lý kịp thời, bệnh sẽ lan xuống thân chính và gốc, khiến cây khó phục hồi hoặc chết hoàn toàn.
4. Hậu quả nếu không phòng trị kịp thời
-
Giảm mạnh năng suất và chất lượng trái.
-
Cây suy kiệt kéo dài, khó phục hồi.
-
Lây lan sang các cây khỏe trong vườn.
-
Tăng chi phí chăm sóc, xử lý bệnh.
-
Nguy cơ mất trắng vườn sầu riêng nếu bệnh bùng phát diện rộng.
5. GIẢI PHÁP PHÒNG TRỊ BỆNH CHẾT NGƯỢC TRÊN SẦU RIÊNG
5.1 Biện pháp canh tác
-
Cắt bỏ cành bệnh, tiêu hủy xa vườn
-
Vệ sinh vườn thông thoáng, tỉa cành tạo tán hợp lý
-
Cải thiện hệ thống thoát nước, không để gốc bị úng
-
Bón phân cân đối, tăng cường trung – vi lượng giúp cây tăng sức đề kháng
-
Hạn chế làm tổn thương thân, cành khi chăm sóc
Để kiểm soát hiệu quả bệnh chết ngược, cần áp dụng giải pháp tổng hợp, xử lý đồng thời nấm gây hại ở gốc – rễ và vi khuẩn trên thân – cành, kết hợp cải thiện điều kiện canh tác.
5.2 Biện pháp phòng trị bệnh chết ngược từ Washiton
5.2.1 MEAZO 30SE – NGỪA NẤM TẬN GỐC
MEAZO 30SE là sản phẩm trừ nấm với sự kết hợp của:
-
Azoxystrobin 20%
-
Metalaxyl-M 10%
-> Hai hoạt chất diệt Nấm phổ rộng, tác dụng nội hấp và lưu dẫn mạnh giúp bảo vệ bộ lá khỏe, hạn chế thối rễ, xì mủ thân cành
Vai trò trong phòng trị chết ngược:
-
Bảo vệ bộ rễ khỏe mạnh, giúp cây hút dinh dưỡng tốt hơn.
-
Ngăn ngừa nấm tấn công từ đất lên thân.
-
Giảm nguy cơ tái phát bệnh trong mùa mưa.
-
Khi sử dụng cần tuân thủ đầy đủ hướng dẫn an toàn: không ăn uống, hút thuốc khi pha – phun; mang đồ bảo hộ; rửa sạch cơ thể và dụng cụ sau khi sử dụng; đọc kỹ nhãn trước khi dùng.
5.2.2 FAMYCIN USA 150SL – ĐẶC TRỊ VI KHUẨN, THỐI NHŨN, CHÁY CÀNH
Trong nhiều vườn sầu riêng, bệnh chết ngược có sự tham gia rõ rệt của vi khuẩn, khiến cành khô nhanh và lan bệnh mạnh.
FAMYCIN USA 150SL chứa tổ hợp hoạt chất:
-
Kasugamycin
-
Ningnanmycin
-
Streptomycin sulfate
-> Giúp đặc trị vi khuẩn gây thối nhũn, cháy cành, khô ngọn, hỗ trợ làm lành mô dẫn, hạn chế lây lan bệnh từ cành sang thân chính.
Ưu điểm nổi bật:
-
Hiệu lực mạnh trên nhiều nhóm vi khuẩn gây hại.
-
Phù hợp sử dụng khi bệnh mới xuất hiện (tỷ lệ 5–10%).
-
Có thể phối hợp hoặc luân phiên với thuốc trừ nấm để nâng cao hiệu quả phòng trị chết ngược.
6. Khuyến nghị kỹ thuật để đạt hiệu quả cao
-
Cắt bỏ cành bệnh, tiêu hủy xa vườn.
-
Vệ sinh vườn, tạo độ thông thoáng, giảm ẩm độ.
-
Cải thiện thoát nước, không để gốc sầu riêng bị úng.
-
Kết hợp MEAZO 30SE xử lý nấm khuẩn gốc – rễ và FAMYCIN USA 150SL xử lý nấm khuẩn trên thân – cành theo hướng dẫn kỹ thuật.
-
Bổ sung dinh dưỡng cân đối để cây phục hồi sau bệnh.
KẾT LUẬN
Bệnh chết ngược trên cây sầu riêng là một trong những bệnh nguy hiểm và phức tạp, có khả năng gây thiệt hại lớn nếu nhà vườn chủ quan hoặc xử lý không đúng hướng. Bệnh không chỉ xuất phát từ một tác nhân đơn lẻ mà là hệ quả của sự kết hợp giữa nấm gây hại vùng rễ – gốc, vi khuẩn tấn công thân – cành và điều kiện canh tác bất lợi.
Thực tế cho thấy, các biện pháp xử lý riêng lẻ thường khó mang lại hiệu quả bền vững, bệnh dễ tái phát và lan rộng trong vườn. Vì vậy, việc phát hiện sớm – xử lý đúng nguyên nhân – áp dụng giải pháp tổng hợp là yếu tố then chốt để kiểm soát bệnh chết ngược trên sầu riêng.
Trong đó, bảo vệ bộ rễ khỏe mạnh, ngăn ngừa nấm từ đất kết hợp với kiểm soát vi khuẩn trên thân và cành sẽ giúp cây phục hồi tốt hơn, hạn chế suy kiệt và kéo dài tuổi thọ vườn cây. Song song đó, nhà vườn cần chú trọng cải thiện điều kiện canh tác, vệ sinh vườn, thoát nước tốt và chăm sóc dinh dưỡng hợp lý để tăng sức đề kháng tự nhiên cho cây.
Việc chủ động phòng bệnh, xử lý kịp thời và lựa chọn giải pháp đúng bệnh – đúng thời điểm – đúng kỹ thuật không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro trong ngắn hạn mà còn góp phần ổn định năng suất, nâng cao hiệu quả kinh tế và phát triển sản xuất sầu riêng theo hướng bền vững lâu dài.
_____________________________
Liên hệ ngay với Washiton Company để được tư vấn giải pháp trị Bệnh đạo ôn hiệu quả trên Lúa.
Ngoài ra bà con tham khảo: Cháy Bìa Lá Lúa – Dấu Hiệu Nhận Biết, Tác Hại Và Giải Pháp Hiệu Quả
Gọi Hotline (Zalo): 0962 363 679 – 0346 467 276 hoặc để lại thông tin liên hệ – Chúng tôi sẽ hướng dẫn chi tiết, đúng bệnh, đúng thuốc, đúng liều lượng.
Washiton Company – Giải pháp nông nghiệp bền vững, nâng tầm giá trị mùa vụ!
Theo dõi Fanpage Washiton Company để cập nhật nhiều kiến thức về cây trồng!
Tham gia Group Đại Lý Washiton và Group Nông Dân – Nơi kết nối nhà phân phối, đại lý và người làm nông trên khắp cả nước trong lĩnh vực thuốc bảo vệ thực vật và phân bón.
